Wstęp
Andrzej Wojciech Tretiak, znany również pod pseudonimem Profesor T., to postać, która wywarła znaczący wpływ na polską filologię oraz historię literatury angielskiej. Urodził się 8 czerwca 1886 roku we Lwowie, a swoje życie i karierę związał z Warszawą. Jako profesor filologii angielskiej na Uniwersytecie Warszawskim, Tretiak odegrał kluczową rolę w kształtowaniu polskiego dyskursu literackiego oraz w popularyzacji dzieł angielskich autorów, zwłaszcza Williama Shakespeare’a. Jego życie zakończyło się tragicznie podczas powstania warszawskiego, ale jego osiągnięcia nadal pozostają ważnym elementem polskiej kultury akademickiej.
Wczesne lata i edukacja
Andrzej Tretiak był synem Józefa i Zofii z Wilczyńskich. Jego edukacja rozpoczęła się w gimnazjum im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie, gdzie zdobywał podstawowe umiejętności humanistyczne. Po ukończeniu gimnazjum podjął studia na wydziale filologicznym Uniwersytetu Wiedeńskiego, a następnie na wydziale rolniczym Uniwersytetu Wrocławskiego. Ta różnorodność kierunków studiów odzwierciedlała jego szerokie zainteresowania oraz chęć zgłębiania różnych dziedzin wiedzy.
15 stycznia 1914 roku ożenił się z Adelą Świderską, co miało duże znaczenie dla jego życia osobistego oraz zawodowego. Żona wspierała go w jego akademickich przedsięwzięciach i przyczyniła się do jego sukcesów jako profesjonalisty w dziedzinie literatury angielskiej.
Kariera akademicka
Andrzej Tretiak był pionierem filologii angielskiej w Polsce. W 1922 roku został mianowany profesorem nadzwyczajnym na Uniwersytecie Warszawskim, co stanowiło istotny krok w jego karierze. Jako pierwszy profesor filologii angielskiej, Tretiak miał ogromny wpływ na rozwój tego kierunku studiów w Polsce. Jego wykłady przyciągały wielu studentów, a jego pasja do literatury angielskiej inspirowała kolejne pokolenia filologów.
W latach 1933-1939 pełnił funkcję redaktora czasopisma „Neofilolog”, które stało się ważnym forum dla dyskusji akademickich dotyczących języków obcych oraz literatury. Tretiak ogłosił liczne opracowania i przekłady z literatury angielskiej, w tym dwie wersje „Hamleta” (1922) oraz „Króla Lira” (1923) Williama Shakespeare’a. Te dramaty były częścią nowej serii Biblioteki Narodowej, której redaktorem był właśnie Tretiak. Dzięki jego pracy te klasyczne teksty stały się dostępne dla polskich czytelników.
Działalność podczas II wojny światowej
W roku akademickim 1939/40 prof. Andrzej Tretiak objął stanowisko dziekana Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Po wybuchu II wojny światowej, kontynuował swoje obowiązki w podziemnych strukturach Uniwersytetu. Był zaangażowany w działalność naukową mimo trudnych warunków okupacyjnych, co pokazuje jego determinację i zaangażowanie w rozwój polskiej nauki.
Od 1942 roku Tretiak był poszukiwany przez Niemców, co zmusiło go do opuszczenia Warszawy. Mimo niebezpieczeństwa wrócił do stolicy podczas powstania warszawskiego, gdzie niestety został zamordowany przez Niemców trzeciego dnia walk – 3 sierpnia 1944 roku – w swoim domu przy Nowym Zjeździe. Jego śmierć była tragicznym zakończeniem życia człowieka, który poświęcił się dla kultury i nauki.
Członkostwo w towarzystwach naukowych
Andrzej Tretiak był aktywnym członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, co potwierdza jego wysoką pozycję w środowisku akademickim. Towarzystwo to skupiało wybitnych przedstawicieli różnych dziedzin nauki i stanowiło platformę dla wymiany myśli oraz współpracy między badaczami. Członkostwo w tym towarzystwie dawało Tretiakowi możliwość uczestniczenia w życiu intelektualnym Polski oraz współtworzenia jej naukowego dorobku.
W latach 20. i 30. XX wieku mieszkał w Domu Profesorów przy ul. Nowy Zjazd 5 w Warszawie, gdzie spotykał się z innymi wybitnymi przedstawicielami świata akademickiego. Należał także do Stowarzyszenia Mieszkaniowego Spółdzielczego Profesorów Uniwersytetu Warszawskiego, co świadczy o jego zaangażowaniu nie tylko w działalność naukową, ale również społeczną.
Pozostałe osiągnięcia i publikacje
Oprócz swoich przekładów dramatów Shakespeare’a, Andrzej Tretiak opublikował wiele innych prac naukowych dotyczących literatury angielskiej oraz jej kontekstu kulturowego i historycznego. Jego badania przyczyniły się do lepszego zrozumienia anglojęzycznej literatury na tle polskim i europejskim.
Zainteresowania Tretiaka obejmowały także inne aspekty związane z językiem angielskim oraz jego wpływem na kulturę polską. Publikacje te są istotnym elementem polskiego piśmiennictwa akademickiego i są często cytowane przez współczesnych badaczy. Dzięki swojej pracy nad przetłumaczeniem i analizą klasycznych tekstów Tretiak otworzył nowe horyzonty dla kolejnych pokoleń filologów i miłośników literatury.
Zakończenie
Andrzej Tretiak pozostaje jednym z najważniejszych przedstawicieli polskiej filologii angielskiej XX wieku. Jego wkład w rozwój tego kierunku studiów oraz działalność jako tłumacza wielkich dzieł literackich podkreślają jego znaczenie dla kultury narodowej. Mimo tragicznego zakończenia życia podczas powstania warszawskiego, pamięć o nim żyje dzięki jego publikacjom oraz wkładzie w rozw
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).